Kultura

Ballina / Kultura / Kultura
Dykuptimësia e folklorit
Qëndrim Muçolli Publikuar: 01.10.2014 - 09:09

Instituti Albanologjik, dje (e martë), nisi ditën me një ligjëratë si pjesë e projektit që organizohet me qëllim të konsultimit të ekspertëve nga institucionet e huaja në sferën e kulturës tradicionale. Para publikut shqiptar ditën e dytë ligjëroi prof. dr. Thomas McKean, nga Instituti Elfinston (i themeluar në vitin 1995), në Universitetin e Aberdinit në Skoci, që ndryshe është edhe kryetar i Shoqatës Ndërkombëtare për Baladën.

Ligjërata e tij shtjelloi temën “Studimi i folklorit në kontekst: baladat, barkat dhe festivalet e zjarrit në veriun e Skocisë”. McKean nisi ligjëratën, duke treguar se tradita skoceze e shkrimit është më e vjetra në Evropë, përveç asaj të Greqisë dhe të Romës. “Studimet e folklorit të shumë popujve në Evropë ishin të panumërta në qasje. Studiuesit dhe amatorët e folklorit u përpoqën të mbledhin sa më shumë materiale dhe nga botimi i vëllimeve të tëra arritën edhe rezultate të mira”, shpjegoi McKean.

Ai duke folur rreth Institutit, ku ajo vepron me studimet e tij, shpjegoi se ky institucion i atribuohet idesë së Henry Glassie, se përformuesit e traditës janë të vullnetshëm dhe qenie inteligjente, pra me një fjalë me këtë punë ky Institut shkon drejt metodologjive etnografike.

Epiqendra e pjesës së parë të ligjëratës së tij, e cila kishte të bënte me baladat, ishte tregimi “Lypësi i këndshëm”, i cili ka edhe versionin e saj në baladë, dy versione këto që bien ndesh njëra me tjetrën. Rrëfimi ishte treguar një familje endacake skoceze, pra familje rome ose cigane, e cila siç u tha ishte pre e shumë paragjykimeve të shoqërisë, por megjithatë ishin kontribuues të paçmueshëm të folklorit.

Rrëfimi që është i vjetër sa kodrat e Skocisë, flet për Mbretin Xhejms të pestin si një njëri, i cili maskohet si endacak për të kuptuar më shumë se si jetojnë qytetarët e tij dhe për t’i ndihmuar ata me këtë maskim, duke ndalur kështu në fund një ligj, i cili detyronte që nusja në natën e parë të martesës duhet të flinte me feudalin apo pronarin e tokave. Por, në anën tjetër kënga (balada) e kënduar në atë kohë, por që vazhdon të këndohet ende, tregon për një mbret të dhënë pas joshjes rastësore dhe maskimi i tij nuk ka qëllim human.

“Rrëfimet e kënduara apo të thëna janë një mekanizëm i mbijetesës në një botë, ku endacakët janë të anashkaluar dhe të margjinalizuar në mënyrë maksimale, të poshtëruar dhe të persekutuar në mënyrën më të keqe”, shpjegoi akademiku McKean për funksionin e rrëfimeve e baladave.

Pjesa e dytë e ligjëratës së profesorit nga shteti, i cili ditë më parë vendosi për ndarje apo jo nga Mbretëria e Bashkuar, i takoi krijimit të barkave dhe festivalet e zjarrit si tradita zakonore skoceze. “Unë jam shumë i interesuar në ndërveprimin në mes të krijimtarisë dhe traditës kështu një tjetër ide që jam duke e ndjekur është ideja se puna me duar – puna e krahut – ka vlerë të jashtëzakonshme për të dy palët: individin dhe për shoqërinë”, shpjegon McKean.


Komento
Komente (0)

Shkruaje emrin

Shkruaje email adresen

Shkruaje vendin
Shkruaje komentin
1000
Dërgo komentin
Me shume nga Kultura
 
Ky portal mirëmbahet nga NGB “Zëri” sh.p.k.. Materialet dhe informacionet në këtë portal nuk mund të kopjohen, të shtypen ose të përdoren në çfarëdo forme tjetër për qëllime përfitimi, pa miratimin e drejtuesve të “Zërit”. Për ta shfrytëzuar materialin e këtij portali, obligoheni t’i pranoni Kushtet e përdorimit .
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara © 2010 Portali "Zëri".
[email protected] | [email protected] | Tel: 00 381 38 24 90 71 & 00 381 38 22 24 51